Enerji Fiyatları ve Jeopolitik Riskler Fed ile BoJ Politikalarını Yeniden Şekillendiriyor

Küresel ekonomide artan jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş merkez bankalarının para politikası kararlarını doğrudan etkileyen önemli gelişmeler arasında yer alıyor. Orta Doğu’da devam eden çatışmaların petrol fiyatlarını yukarı taşıması küresel enflasyon görünümünü yeniden baskı altına alırken özellikle ABD Merkez Bankasının faiz indirimi planlarını yeniden değerlendirmesine neden oldu. Yılın başında piyasalar ABD’de iki faiz indirimi beklerken enerji maliyetlerindeki yükseliş ve enflasyonist baskıların güçlenmesi nedeniyle bu beklentiler önemli ölçüde değişti. Analistler Fed’in mart ayındaki toplantısında politika faizini sabit tutmasının beklendiğini ve ilk faiz indirimi ihtimalinin haziran ayından eylül ayına kaydırıldığını ifade ediyor. Enerji fiyatlarında yaşanan artış ABD’de tüketici fiyatları üzerinde doğrudan etkili olurken perakende benzin fiyatlarının galon başına 3,60 dolar seviyesini aşarak 4,25 dolar seviyesine doğru ilerlediği görülüyor. Bu gelişmenin yaz aylarında enflasyonu yüzde 3,5 seviyesine taşıyabileceği ve Fed’in yüzde 2’lik hedefinden uzaklaşılmasına neden olabileceği değerlendiriliyor. Çekirdek enflasyon verilerinin güçlü kalması para politikasında sıkı duruşun daha uzun süre korunabileceğine işaret ediyor. Bazı ekonomistler bu nedenle 2026 yılı için planlanan faiz indirimlerinin 2027 yılına kadar ertelenebileceğini öngörüyor. ABD ekonomisi büyüme açısından güçlü kalmaya devam etse de iş gücü piyasasında bazı zayıflama işaretleri ortaya çıkmaya başladı. Şubat ayında yaklaşık 92 bin iş kaybı yaşanması ve işsizlik oranının yüzde 4,4 seviyesine yükselmesi dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Jeopolitik risklerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkileri Fed’in politika kararlarını daha karmaşık hale getiriyor. Döviz piyasalarında doların güçlü kalmaya devam ettiği ve enerji fiyatlarındaki artışın ABD para birimine destek verdiği görülüyor. Japonya tarafında ise merkez bankasının mevcut para politikası duruşunu koruyarak politika faizini yüzde 0,75 seviyesinde sabit tutması bekleniyor. Japon ekonomisinde ücret artışlarının güçlü seyretmesi ve çekirdek enflasyonun istikrarlı kalması renflasyon sürecinin devam ettiğini gösteriyor. Ancak enerji fiyatlarındaki yükselişin yaratabileceği stagflasyon riski Japonya Merkez Bankasının faiz artışı konusunda daha temkinli davranmasına neden olabilir.